مقدمه

یکی از شاخص های معلمی تاثیر شگفت او بر جان انسانها است . کار معلم تاثیر روحبخشی بر حال و آینده انسان ها دارد  . تمام توفیقات انسانهای این مرز و بوم در اثر تلاش علما و معلمان بوده است . پر واضح است که همیشه معلمی با تغییر ، تحول و تعالی و نو به نو شدن همراه بوده است اما باعطف توجه به اینکه امروزه در کشور جمهوری اسلامی ایران معلمی و تمام فعالیت ها و تلاش هایش باید در تراز نظام اسلامی باشد لذا می طلبد که روش ها ، منش ها و تمام تلاش ها بصورتی چابک و موثر در حدی که نشان دهد انسان در پناه حکومت اسلامی انسانی با توانایی ویژه است و در نهایت نمونه و الگو بودن خود را نشان می دهد .

با نگاهی اجمالی به نحوه ی یاد دهی – یاد گیری در مدارس در می یابیم که گفتن ، شنیدن و حفظ کردن ، ارکان بیشتر فعالیتهای یاد دهی – یادگیری را تشکیل می دهند . در رویکرد حافظه محوری ، مطالب اغلب یک طرفه به دانش آموزان ارائه می شود ، غافل از اینکه این شیوه ، خود مانع یادگیری و خلاقیت است . با کمی تامل در می یابیم که یادگیری به شیوه فوق مغایر با فطرت دانش آموزان در فرآیند یاد دهی – یادگیری است چرا که دانش آموزان دوست دارند علاوه بر شنیدن ، مشاهده ، لمس ، سوال و جستجو کنند و تفکر ، کاوشگری ، آزمایش و پژوهش داشته باشند و به نوعی تفسیر و قضاوت کنند .

به عبارت دیگر باید در فرایند تدریس فرصتی ایجاد شود تا دانش آموزان نحوه ی یادگیری را تمرین کنند و روش یادگیری را یاد بگیرند . این نوع یادگیری را نظریه فرا شناخت در ارتباط است . آگاهی ، کنترل و هدایت سازمان شناختی خود را فرا شناخت می گویند . خود آغاز گری ، خود رهبری ، خود تنظیمی ، خود انگیزی ، خود یادگیری ، خود اندیشی ، خود باوری ، اعتماد به نفس ، خود ارزیابی ، تفکر انتقادی ، تفکر خلاق ، نقطه عطف نگرش یادگیری بر اساس نظریه فراشناخت است و کشف خود ، در درون درباره مطالبی که یاد می گیریم و تجربه و به کاربستن آموخته ها در زندگی ، از جمله اصول نظریه فراشناخت هستند و روش ارائه شده پایگاه علمی دارد . از طرف دیگر پیام جهانی در خصوص یادگیری ، بیانگر این نوع آموختن است که یادگیری را دانستن ، انجام دادن ، هم زیستی تعبیر کرده است . این نوع یادگیری متناسب با پیشرفت های فناوری اطلاعات و ارتباطات ( T CT ) است .

اعضای گروه هم اندیشان علم به این مهم اهمیت داده و بر آن شدیم تا با استفاده از علم روز و تکیه بر روش های نوین به عنوان نمونه تدریس درس  انرژی چیست  پرداخته و فرآیند حاصل را بررسی کرده و نتیجه را در اختیار همکاران قرار داده است .

به عنوان مثال استفاده از انرژی یک فاکتور اساسی در زندگی ما می باشد بنابراین بسیار اهمیت دارد که معلمان ، دانش آموزان را با استفاده از روش های فعال با انرژی ها و شکل ها ی جدید آن آشنا کنند و درباره ی منابع تجدید ناپذیرآگاهی می یابند . چون این آگاهی به آن ها کمک می کند تا در استفاده از این منابع مسولیت پذیری بیشتر و بهتری داشته باشند و منبع لایزال آن را بشناسند .

اهداف طرح درس پژوهشی :

با توجه به اینکه مهمترین اهداف پژوهشی همانا بهبود آموزش در سایه تلاش منظم و هماهنگ معلمان است ( یوشیدا ، 1991) اجرای این  طرح درس پژوهی هدفهای زیر را برای دانش آموزان به دنبال داشت .

1- اهداف بلند مدت : ایجاد دانش جدید با استفاده از رویکرد تربیتی و روشهای نوین توانایی فهم تاثیر عمیق باورهای دینی بر زندگی شخصی ، توانمند سازی دانش آموز به عنوان یک پژوهشگر آینده ، افزایش خلاقیت دانش آموزان در بکارگیری دانستنیها در زندگی .

ایجاد روحیه تعاون و حس مسئولیت پذیری و همکاری جمعی ، ارائه ایده های نو مبتنی بر مبنای مشاهده ، آزمایش ، همفکری ( توجه به صرفه جویی انرژی در زندگی روز مره )

2- اهداف کوتاه مدت : آشنایی دانش آموزان با مفاهیم و مهارتهایی در مورد انرژی ، کار گروهی باعث ایجاد اعتماد به نفس و کاهش استرس و اضطراب در زمان ارزشیابی می شود . استفاده از روشهای نوین یادگیری با توجه به فناوری های نو و وسایل کمک آموزشی باعث تسهیل در یادگیری و افزایش اطلاعات دانش آموزان و در نتیجه پیشرفت تحصیلی آنان در آزمونها می شود ، همراه بودن علم و عمل در یادگیری ، چگونگی افزایش تفکر و یادگیری دانش آموزان .

3- هدف محتوایی : نحوه ی ارتقا ﻋ مفهوم انرژی و تبدیلات آن .

4- هدف فرآیندی : دانش آموزان به این نگرش ، مهارت یا عادت ذهنی می رسند که در مصرف انرژی باید صرفه جویی کنند که برای سنهای دیگر هم تداوم داشته باشد .

5- اهداف مشترک : تمرکز بر یادگیری ، احترام و اعتماد متقابل ، مطالعه مشارکتی فرصتهای یادگیری مستمر .

نحوه ی تشکیل تیم :

با توجه به اینکه درس پژوهشی می تواند راهی برای ارتقا ﻋ توانمندی و مهارتهای مورد نیاز یک معلم از طریق مشارکت با همکاران باشد . اولین قدم در درس پژوهی تشکیل تیم می باشد.

مقایسه وضعیت کنونی و آرمانی کارهای گروهی

درس پژوهی راحت یادگرفته می شود ولی سخت مدیریت می شود . ( جوکش وفرناندز )

 

 

 

 

جدول زیر ویژگی کنونی و آرمانی کارهای گروهی را نشان می دهد .

وضعیت کنونی کار گروهی

وضعیت آرمانی کار گروهی

تمایل به کار انفرادی

مهیا ساختن شرایط مناسب برای قرار گرفتن در اجتماع بزرگتر

ترس از فعالیت و حضور در گروه

کسب لذت از کار گروهی

عدم پذیرش مسئولیت در گروه

مسئولیت پذیری در گروه

گوشه گیری و عدم اعتماد به نفس در بیان نظرات

افزایش اعتماد به نفس و بیان صریح ایده ها در جمع

ترس از پاسخ نادرست

هدایت و کنترل فعالیتها توسط گروه برای رسیدن به اهداف

توجه به انگیزه های بیرونی

افزایش انگیزه های درونی در کار گروهی

تاکید بر یادگیری سطحی

ایجاد یادگیری پایدار

عدم احساس نیاز به توسعه فردی

افزایش تحمل نفرات مخالف و ظرفیت نقد پذیری

کمبود آموزش و الگوی کار گروهی

آموزش با هم آموزی در کار گروهی

عدم احساس نیاز به اهداف یادگیری

تمرکز بیشتر در اهداف درس در گروه

احساس ناتوانی در استفاده از یافته ها

کاربرد یافته ها و به عمل گرفتن آن در گروه

عدم شناخت از نقایص هر فرد در گروه

خود ارزیابی گروه توسط خود اعضاء

عدم احساس نیاز به توسعه یادگیری فردی

ایجاد کانون مطالعه در گروه

عدم تعاملات فرد در گروه

افزایش عمق مشاهدات با محدودیت هدفهای گروه

تکیه بر تفکر فردی

بازاندیشی تجدید نظر با تفکر گروه

کمبود وسایل آموزشی برای کار گروهی

استفاده از خلاقیت در مسافت وسایل آزمایشگاه

جلسات درس پژوهی که توسط خانم زوبین ، کارشناس تحقیقات و پژوهش ناحیه 6 آ. پ استان خراسان رضوی برگزار گردید که باعث شد اعضای تیم علوم تجربی در کنار یکدیگر قرار گیرند . اعضای تیم همه از یک مدرسه و یک جنسیت نبودند در نتیجه با مشکلات متعددی مواجه بودند .                      

 

محدودیت ها و مشکلاتی که با کار گروهی داشته ایم :

1-عدم شناخت کافی از توانمندی اعضای تیم .

2- اعضای تیم اطلاعات کافی در مورد اهداف درس پژوهی و نحوه ی انجام آن نداشتند .

3- کمبود فرصت کافی برای بحث و بررسی .

4- کمبود مهارت در انجام کار گروهی .

5- هماهنگی بین اعضای تیم به علت درگیر بودن آنان با امتحانات مستمر و پایانی دانش آموزان دشوار بود .

راهکار هایی که باعث تقویت تیم شد :

1- با برقراری ارتباط در جلسات اول و تقسیم کارها بین اعضا، شناخت کافی بوجود آمد همچنین تبادل اطلاعات بصورت تلفنی و پست الکترونیک ، این شناخت به حداکثر رسید .

2- با شرکت در جلسات توجیهی درس پژوهی برگزار شده توسط اداره ی آموزش و پرورش ناحیه 6 در روزهای دوشنبه هر هفته و مطالعه کتابهای درس پژوهی و کتاب راهنمای هدایت و جستجو در سایتهای اینترنتی و مطالعه مقالات سایر درس پژوهشان و کلاسهای ضمن خدمت درس پژوهی مهارت کافی کسب شد .

3- با استفاده از زمانهایی در منزل بصورت انفرادی و تقسیم بندی کار ، هر یک از اعضا مطالب محوله را برای تکمیل کار گروه انجام داده و در جلسات بعدی به بحث و تبادل نظر در کارهای انجام شده ، پرداخته شد تا کمبود فرصت جبران شود .

4- تذکرات لازم در جلسات برگزار شده از طرف اعضای گروه به یکدیگر داده شد تا هر کدام مهارت لازم را بدست آورده و انتظارات سایر اعضای گروه را برآورده سازند.

5- برای رفع این مشکل قرار بر این شد تا اعضایی که فرصت آزادتری دارند فضای خالی بعضی از افراد گروه را پر کنند .

انتخاب موضوع

با توجه به اینکه مفهوم انرژی و تقسیم بندی آن به صورتهای انرژی و انواع و تبدیلات آنها به یکدیگر در کتاب درسی اول راهنمایی برای دانش آموزان به صورت تقریبا فشرده آمده است ، مطلب برای دانش آموزان سنگین شده و فهم درس برای آنها مشکل به نظر می رسد .

مخصوصا هنگام تبدیلات انرژی از نوعی به نوع دیگر و از صورتی به صورت دیگر به دلیل تنوع زیاد آنها و یا اینکه امکان دارد وسیله ای چندین تبدیل صورت و نوع انرژی را داشته باشد . در بسیاری از موارد دانش آموزان دچار اشتباه می شوند و این موضوع درسی در دروس دیگر مانند حرفه و فن و فیزیک و شیمی و زیست شناسی و زمین شناسی و غیره کاربرد داشته و جزو لاینفک می باشد . در این خصوص علاوه بر اعضای گروه از دیگر همکاران رشته علوم هم نظر خواهی شد که آنها هم با ما هم عقیده بودند .

لذا اعضای تیم تصمیم گرفتند که برای درس پژوهی خود موضوع ارتقاء مفهوم انرژی را انتخاب کرده و در این رابطه از روشهای نوین یادگیری و الگوهای تدریس و فن آوری و تکنولوژی استفاده نمایند و همه اعضای تیم با این اعتقاد که با کارگروهی نتایج و تجربیات زیادی را کسب خواهیم نمود تعهد کردیم که در این تحقیق کلیه مسئولیت های محوله از طرف گروه را به نحو احسن انجام دهیم .

از بین 110 دانش آموز تقریبا 66 نفر ، 60% دچار مشکل در یادگیری مبحث مورد نظر بودند در کتابهای درسی استاندارد بیش از نیمی از مطالب به صورت جملات خبری ذکر شده است یعنی اطلاعاتی را مستقیما به دانش آموز می دهد و بخش اندکی از کتاب حاوی مطالب چالش بر انگیز است که دانش آموز را به تفکر بیشتر وا می دارد از این رو بهتر دیدیم که برای یادگیری هدفمند صورتها و انواع انرژی از روشهای یادگیری فعال و نوین آموزشی بهره بگیریم در این راستا از محیط آزمایشگاه جهت تدریس و انجام همزمان آزمایشها با تدریس و تلفیق علم و عمل استفاده کنیم از سوی دیگر انتخاب این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برای دانش آموز در سال دوم و سوم راهنمایی از مفهوم انرژی به عنوان یک پیش نیاز ضروری می باشد همچنین در فیزیک و دبیرستان به یادگیری مطالب عمیق تر در این زمینه می پردازد و سپس فهم اولیه و صحیح از انرژی سبب تقویت یادگیری در سالهای آتی خواهد شد .

انتخاب عنوان : با توجه به اینکه زمان اجرای طرح درس پژوهی در روزهای پایان سال تحصیلی انجام گرفت و مطالب کتاب تدریس شده بود و مبحث انرژی از مباحث چالش بر انگیز و نسبتا مشکل کتاب می باشد این موضوع را انتخاب کرده و هدف از تدریس را نه یادگیری مفهوم انرژی بلکه ارتقاء مفهوم انرژی و صورتها و انواع و تبدیلات آن برگزیدیم تا مشکلات احتمالی دانش آموزان در مراحل قبل مرتفع گردد و در جهت تقویت و تعمیق یادگیری برای سالهای آتی گامهای موثری برداشته باشیم . رابطه طولی ، عرضی و میان رشته ای موضوع انتخاب شده :

رابطه طولی : این مبحث در کتاب علوم پنجم ابتدایی ( فصل 3و4و5 ) و چهارم  ابتدایی (فصل6 و7و8و9و10 )کتاب فیزیک دبیرستان ( سال اول فصل 1 انرژی ) – ( سال دوم فصل 4 کار و انرژی ) – ( سال سوم فصل 1 الکتریسیته ساکن ) – ( سال چهارم فصل 1 حرکت شناسی فصل 7و8 ساختار هسته ) – کتاب شیمی دبیرستان ( سال اول فصل 4 نفت طلای سیاه ، انداخته رو به پایان ) ( سال دوم فصل اول ساختار هسته ) ( سال سوم فصل 2 انرژی درونی ) ( سال چهارم فصل 1 چگونگی انجام واکنشها ) – کتاب علوم زمین ( فصل 1 حرکات زمین ) ( فصل 2 ساختار درونی زمین ) ( فصل 3 زمین ساخت ورقه ای ) ( فصل 4 زمین لرزه ) ( فصل 5 آتشفشانها ) ( فصل 6 ساختارهای کوهزایی ) ( فصل 12 زمین در اختیار انسان ) – کتاب زیست شناسی ( فصل 3 شارش انرژی در جانوران ) ( فصل 1 پروتئین سازی ) (فصل 2 تکنولوژی زیستی ) ( زیست 1 فصل 8 حرکت )

رابطه عرضی : در اینجا می توان به کتاب حرفه و فن سال اول و دوم و سوم راهنمایی ( انرژی الکتریکی – سوخت و گرمایی و مکانیکی ) و درس جغرافی انرژی که باعث حرکات و ورقه های زمین و زلزله می شود و حرکتهای کوهزایی و نیروی آب در جزر و مد و ....... اشاره کرد .

ارتباط میان رشته ای : در کتابهای پیش دانشگاهی فیزیک سال اول با فیزیک سال دوم فصل 4 کار و انرژی ارتباط دارد .

انتخاب الگوی تدریس :الگو معمولا به نمونه کوچکی از یک شیء یا به مجموعه ای از اشیاء بیشمار گفته می شود که ویژگیهای مهم و اصلی آن شیء بزرگ یا اشیاء را داشته باشد الگوی تدریس چهار چوب ویژه ای است که عناصر مهم تدریس در درون آن قابل مطالعه است انتخاب یک الگوی تدریس بستگی به نوع آگاهی معلم از فلسفه و نگرشهای تعلیم و تربیت خواهد داشت تدریس یک فرایند است و فعالیتی است که در داخل یک الگو صورت می پذیرد الگوهای تدریسی متعددی توسط صاحبنظران معرفی شده اند که برای تدریس خود علاوه بر روشهای استقراری – پرسش و پاسخ – نمایش –  سخنرانی از روشهای ساختگرایی – دریافت فهم و پژوهش آموزش و طرح شبکه استفاده کردیم .

ابتدا اعضای گروه تحقیقات گسترده ای در مورد انواع الگوهای تدریس ( روش سخنرانی – نمایش – همیاری – استقرایی – ساختگرایی -  دریافت مفهوم و .... ) و استفاده از تکنولوژی آموزشی و تاثیر تحقیق و پژوهش بر یادگیری فراگیران انجام دادند .

در اجراهای آزمایشی طرح درس های اولیه چند روش به کار گرفته شد . در نهایت با توجه به موضوع درس پژوهی و باز خورد بدست آمده از اجراهای آزمایشی الگوی تلفیقی از چند روش انتخاب گردید . الگوی ساخت گرایی – دریافت مفهوم به عنوان پایه طرح درسی انتخاب و روشهای دیگر نیز در مراحل مختلف آن جهت از بین بردن نواقص الگو بکار گرفته شد .

مراحل الگوی ساخت گرایی

مرحله نخست : درگیر کردن که با انجام آزمایش لامپ کروکس و تحریک حس کنجکاوی فراگیران که چرا این اتفاق افتاد، ذهن دانش آموزان درگیر می شود و همچنین با نمایش انیمیشن هایی که در رابطه با موضوع است دانش آموزان بیشتر درگیر و کنجکاو به موضوع   می شوند.

مرحله دوم : کاوش کردن که در این مرحله فراگیران با استفاده از همه حواس به منظور ساخت دانش تلاش می کنندکه با ارائه تصاویر متحرک ، آنان بایستی به مفهوم مورد نظر برسند. در مرحله درگیر سازی در پایین تصاویر متحرک پخش شده از کلمات بلی یا خیر استفاده شده بود که در این مرحله بدون این کلمات تصاویر نمایش داده می شد تا دانش آموزان خود به مفهوم مورد نظر برسند و سپس کلمه بلی یا خیر را برای تصویر پخش شده انتخاب نمایند.

مرحله سوم : توصیف کردن که در این مرحله هر گروه با توجه به مطالب ارائه شده بایستی فرضیه ای را بسازد و آن را در پای تابلو بنویسند تا بدین طریق همه دانش آموزان از فرضیه های یکدیگر اطلاع حاصل نمایند.

مرحله چهارم : گسترش دادن که پس از رسیدن به مفاهیم و ساخت های شناختی در مرحله قبل فراگیران بایستی مفاهیم را گسترش دهند وبه مهارت های بالاتر ذهنی دست یابند. برای رسیدن به این مهم دانش آموزان به صورت گروهی با انجام آزمایشاتی برای نشان دادن انواع انرژی و تبدیل آن ها به یکدیگر و با راهنمایی معلم ، یادگیری مفاهیم را عمیق تر می ساختند. همچنین با استفاده از آزمایشگاه مجازی ، گسترش یادگیری در فراگیران بیشتر خود را نمایان ساخت.

مرحله پنجم: ارزشیابی که در این مرحله هر گروه با وسایل قرارداده شده بر روی میز،آزمایش و یا آزمایشاتی را در زمان تعیین شده انجام داده و سپس مورد ارزیابی قرار گرفته می شد. همچنین سوالات تستی برای هرگروه تهیه شده ، که بایستی به صورت گروهی به آن ها پاسخ داده شود . بعد از ارزیابی یادگیری گروهی، سوالات انفرادی که برای ارزیابی یادگیری تک تک دانش آموزان است به آنان داده می شود تا در زمان مقرر به آن ها پاسخ دهند و میزان یادگیریشان بررسی گردد.

تهیه طرح درس مشترک : اعضای گروه هر کدام در ارتباط با موضوع انتخابی طرح درسی پژوهی طرح درسهای مختلف خود را ارائه دادند و با بحث و تبادل نظر طرح درس مشترکی تهیه گردید که بخشهای آن عبارتند از :

1- عنوان

2- اهداف

3- رابطه بین درس و چهار چوب درسی

4- برنامه واحد فرایند درس پژوهی

5- ارزشیابی

نحوه اجرای جلسات تدریس

پس از تشکیل هسته اولیه گروه درس پژوهی و تشکیل جلسات منظم و در پی تصمیم گیری های گروه، مقرر گردید جلسات اجرای تدریس در دو قالب آزمایش و اصلی انجام شده و برای قالب اجرا نیز دو تدریس تعیین گردد تدریس توسط یکی از اعضای گروه خانم دانشور و در محل مدرسه راهنمایی فرهنگیان ناحیه 6 آموزش و پرورش صورت گرفت که شرح چگونگی اجرا در ادامه خواهد آمد .

جلسات آزمایشی :

جلسات آزمایشی تدریس در دو نوبت انجام شد تدریس اول در تاریخ 25/2/91 ساعت 9 صبح در محل آموزشگاه مدرسه راهنمایی فرهنگیان با حضور اعضا و جهت دانش آموزان پایه اول ( اول 1 ) آموزشگاه برگزار گردید . تعداد دانش آموزان این کلاس 20 نفر بوده و مدت جلسه حدودا 40 دقیقه به طول انجامید . تدریس دوم نیز در تاریخ 13/2/91 ساعت 30/3 دقیقه بعد از ظهر در همان محل و با حضور اعضا و جهت دانش آموزان پایه اول ( اول 2 ) به تعداد 25 نفر اجرا شده و مدت جلسه 40 دقیقه به طول انجامید .

جلسات اصلی :تدریس اول : اولین جلسه تدریس اصلی در مورخه چهارشنبه 20/2/91 ساعت 9 صبح در همان محل و با حضور کلیه اعضا گروه خانم ها : چنارانی ،  خوش نیت ، بافندگان و آقایان : بهاء الدین و غفوری و با تدریس خانم دانشور آغاز گردید . در این جلسه علاوه بر اعضای گروه درس پژوهی خانم زوبین کارشناس پژوهش خانم قناد کارشناس آموزش راهنمایی خانم محمدی مدیریت مجتمع آموزشی امام رضا ( ع ) و خانم میر شمسی مدیر آموزشگاه فرهنگیان و خانم عفت پور مدیر آموزشگاه شکوه نیز حضور داشتند . این تدریس جهت دانش آموزان پایه اول ( اول 3 ) به تعداد 25 نفر و به مدت 55 دقیقه اجرا گردید . ابتدا مدیر جلسه ضمن خوش آمد گویی به ناظرین محترم طرح درس پژوهی و برگه های نظر خواهی را با توجه به رشته ها و مسئولیت های ناظرین در اختیار آنها قرار دادند و پیرامون روند اجرای طرح و اهمیت حضور ناظرین در کلاس و توجه به میزان یادگیری دانش آموزان سخنان را ایراد کردند سپس ناظرین به محل اجرای طرح هدایت شدند تدریس اول توسط خانم دانشور آغاز گردید اعضا گروه مشغول ثبت فعالیتهای دانش آموزان و ناظرین بودند و همچنین اعضا گروه با یکدیگر همکاری خوب و فعال داشتند . در اینجا یک نمونه طرح درس کلی و یک نمونه طرح درس پژوهی که روند اجرایی کار را بیان می نماید آورده ایم .

اهداف

ترتیب واحد ( نقشه واحد )

اطلاعات زمینه

چرا این موضوع را برای درس پژوهی انتخاب کردیم ؟

الف – هدف محتوایی :                                                                                                                         

درگیر ساختن دانش آموزان در فرایند یاد دهی – یادگیری ثبات و تعمیق بیشتر

ب –  هدفهای فرایندی :

1- تعریف انرژی را بنویسید ( دانش )

2-صورتها و انواع انرژی را به طور کامل با مثال نوضیح دهید ؟ ( دانش و نگرش )

3- منابع انرژی و راههای استفاده از آن را بیان کنند ؟ ( مهارت )

4- با دیدن ماشین بخار بتواند اجزای آن را با دقت شناسایی کند . ( روانی – حرکتی )

الف ایجاد ارتباط میان رشته ای ( عرضی ) :                                                                درس حرفه و فن مربوط به انرژی الکتریکی سوخت و گرمایی و مکانیکی .                                                                                  ب درس جغرافی : انرژی که باعث حرکات در کارهای زمین و زلزله می شود .                                                                                                     ب   ایجاد ارتباط طولی :                                                                 پنجم ابتدایی تعریف ساده صورتها و انواع انرژی فیزیک دبیرستان شناخت انرژی ها و صورتها و انواع آنها به صورت گسترده تر                                                                                                  رشته الکترونیک و برق و ........ در دانشگاه و هنرستان                                                                                                  زمین شناسی : انرژی درونی زمین انرژی سوخت ها     شیمی : مقدار انرژی در واکنشهای گرماده و گرماگیر       زیست شناسی : مقدار انرژی تولید شده از سوختن قند ها و چربی ها در سلول .

انرژی توانایی انجام کار است .

 انرژی دارای صورتهای مختلف و انواع مختلفی است .

 پتانسیل و جنبشی که هر کدام به دیگری تبدیل می شود صورتهای  انرژی متفاوت است مانند الکتریکی ، مکانیکی و ...... که در زندگی روزمره دانش آموز با این صورتها آشنا می شود و سر و کار دارند  .

  دانش آموزان به صورت کلی با انواع انرژی آشنا شده و نحوه تبدیل آنها به یکدیگر را فرا گرفته و در زندگی روزمره انجام می دهند .

دانش آموزان با مفهوم انرژی و تبدیلات آن مشکلی داشتند و مخصوصا در قسمت انواع آن را که با صورتها اشتباه می کنند و یا بعضی از وسایل و یا ماشین ها که تبدیلات انرژی زیاد دارد دچار اشتباه می شوند .

 

 

 

 

 

 

چرا این درس برای یادگیری دانش آموزان مهم است ؟

با توجه به اینکه این درس در دیگر رشته ها و بخشهای علوم مانند فیزیک ، شیمی ، زیست شناسی و زمین شناسی دبیرستان و دانشگاه کاربرد دارد .

راهبرد های  آموزشی مهم و مورد نیاز این درس چیست؟

در این طرح درس سعی شده که متناسب با چهار رویکرد در فرایند تدریس استفاده می نماید . در انجام آزمایش دانش آموزان با همکاری اعضاء خود از شیوه ی تعاملی و درنتیجه گیری از آزمایشات خود از شیوه ی انتقال مفهوم بهره می گیرند در رویکرد فرایندی هم مهارت آموزش و چگونگی کسب دانش مد نظر بوده است .                                                                                                                         در تدریس و شیوه ساخت گرایی دریافت مفهوم استفاده شده است و همچنین روش پرسش و پاسخ و نمایشی هم دارد .                                                           روش پژوهش و آموزش و طرح شبکه هم منظور شده است .

نکات مثبت و مهم طرح

1- توجه دانش آموزان به علم و قدرت خداوند و اینکه از کوچکترین ذره  تا بزرگترین جسم در دنیا انرژی دارند که این انرژی لازمه حرکت و فعالیت موجودات است که خداوند در همه آنها قرار داده است .                                                                                                                          2- این طرح درسی با کمترین امکانات و تجهیزات هم قابل اجرا است .                                                                                                                                          3- دانش آموزان چون نقش فعال را دارند و نتیجه کلاس با نشاط است .                                                                                                                  4- درک مفهوم درس بدینوسیله خیلی سریعتر و راحت تر انجام می شود چون از روشهای نوین تدریس و تکنولوژی و فن آوری های جدید و به روز استفاده شده است .                                                                                 5- دانش آموزان ارتباط بین تمام پدیده ها و اجسام و همه چیزهایی که در اطراف آنها است را بهتر احساس و درک کنند .                                   

6- در این طرح درس نحوه همکاری و همیاری و چگونگی مشورت کردن بین آنها پر رنگ تر است و فعالیت گروهی بسیار زیاد است و آنها این موارد را بهتر از قبل درک می کنند و یاد می گیرند .

نشست نظارتی اعضای تیم با ناظرین :

پس از اجرای تدریس اول ناظرین و اعضای تیم طی نشستی به بحث و تبادل نظر پیرامون نحو ه اجرا و میزان یادگیری دانش آموزان پرداختند که در اینجا بعضی از نظرات به شرح ذیل می باشد .

خانم قناد ( کارشناس آموزش راهنمایی ) : ضمن خسته نباشید برای نحوه ی تفهیم درس و رفع اشکال از دانش آموزان و باز خورد درس نظر سنجی انجام شود . آزمایش انواع انرژی که با مقوا انجام شد خیلی جالب بود – آزمونها به صورت انواع تستی باشد .

ایشان از دانش آموزان سوالاتی پرسیدند :

آزمایش بیشتر انجام شود آیا مفید است ؟ کدام قسمت درس را متوجه نشدید ؟ با این روش احتیاج به آزمایش بیشتری است؟ همه دانش آموزان نسبت به شیوه اجرای تدریس نظر مثبت داشته و آن را بسیار مفید و عالی دانستند .

خانم زوبین ( کارشناس پژوهشی و تحقیق ) : ضمن تشکر از ارزشیابی پایانی انجام شده که هم به صورت طراحی آزمایش و هم به صورت تئوری بود به ارائه درس به  بصورت عملی و با استفاده از شیوه های نوین تدریس اشاره داشت که باعث فراگیری بهتر فراگیران می شد لذا هم یادگیری در حافظه دراز مدت ذخیره می شود و هم دانش آموزان اطلاعات خوبی (حتی فراتر از کتاب) را بدست می آورند.

ارزشیابی پایانی به صورت انواع تست چهار گزینه – ص ، غ ........... به دانش آموزان داده می شد که بهتر بود از اشکال دیگر سوال هم استفاده شود تا بهتر به میزان یادگیری دانش آموزان پی ببرید. .

گروه هم اندیشان علم ضمن تشکر از کارشناس محترم پژوهش با توجه به اینکه ارزشیابی پایانی یکی از مراحل مهم تدریس و یکی از بندهای حائز اهمیت در طرح درس می باشد با توجه به کمی وقت در برگه های پس آزمون تعداد سوالات کم و تستی طراحی شده و به دانش آموزان داده شده است و بدینوسیله ارزشیابی پایان صورت گرفت .

-     خانم محمدی مدیر مجتمع آموزشی و پرورشی امام رضا ( ع ) :

قطعا در علاقه مندی و میزان فراگیری تمام دانش آموزان تاثیر بسزایی دارند .

-     خانم میرشمسی مدیر مدرسه راهنمایی فرهنگیان :

قعالیتهای درس پژوهی می توانند باعث انکیزه و فعالیت آموزشی در همکاران شود .

-     خانم عفت پور مدیر مدرسه راهنمایی مشکاه :

ایشان از شیوه تدریس و کار و فعالیت درسی دانش آموزان تقدیر و تشکر کردند و در ضمن در مورد استفاده از وسایل آموزشی و کار عملی در دروس دیگر پیشنهاد دادند .

-     آقای فکور کارشناس گروه های آموزشی متوسطه :

 تسلط مجری و آمادگی و نظارت همکاران نشانه قوت کار بود .

-     خانم تفضلی ولی دانش آموز و از همکاران فرهنگی :

ضمن تشکر از اقدامات انجام شده تدریس همکاران به صورت پژوهشی برنامه ریزی شده است و در عین حال روش های تدریس نوین در آن بکار رفته است .

نشست نظارتی اعضای تیم : اعضای تیم بعد از نشست با ناظرین به جمع بندی نظرات پرداخته تا در اجرای دوم نواقص را رفع نمایند . اعضای گروه از ثبت کلیه مشاهدات اطمینان حاصل نموده و آنها را تکمیل نمودند سپس به انجام اصلاحات لازم در طرح درس پرداختند و موارد زیر را برای اجرای دوم در نظر گرفتند .

اصطلاحات انجام یافته بعد از تدریس اول :

1- سوالات موضوع مهمی را در بر داشته باشند .

2- سوالات واضح و مشخص باشند .

3- زمان کافی برای پاسخ دادن به فرا گیر ان داده شود .

4- با طرح سوالات با پاسخ های کوتاه تعداد سوالات را افزایش داد .

5- سعی شود از انواع سوالات : همگرا ( سوالات با یک پاسخ مشخص ) ، واگرا ( سوالات دارای جوابهای متفاوت ) ، سوالات تکمیلی ( سوالاتی که دانش آموز از طریق نوشتن ، کامل کردن ، وصل کردن پاسخ دهد ) و سوالات گزینه ای      ( سوالاتی که دانش آموز باید پاسخ صحیح را از میان چند گزینه انتخاب کند ) استفاده شود .

تدریس دوم : دومین جلسه تدریس اصلی در مورخه شنبه 30/2/91 ساعت 30/8 دقیقه صبح در همان محل و با حضور کلیه اعضای گروه خانم ها : چنارانی ، خوش نیت ، بافندگان و آقایان : بهاء الدین و غفوری و تدریس توسط خانم  دانشور فرد آغاز گردید .

در این جلسه گروه درس پژوهی از حضور گرم اساتید گرامی آقای اژدریان   ( کارشناس درس پژوهی قطب شرق و ناظر ) آقای اسماعیلی( معاونت پژوهشکده ی عباس زادگان ) و سرکار خانم زوبین ( کارشناس تحقیقات و پژوهش ناحیه 6 ) بهره مند بود همچنین در این جلسه یکی از همکاران ناحیه که در گروه درس پژوهی ابتدایی فعالیت دارند آقای حصیری حضور داشتند  همچنین از اولیاء دانش آموز سرکار خانم اوسطی دعوت به عمل آمده بود که ایشان نیز حضور داشتند .

مدیران محترم مجتمع و آموزشگاه سرکار خانم محمدی و سرکار خانم میرشمسی نیز مانند همیشه در کنار اعضاء حضور فعال و موثر داشتند این جلسه تدریس جهت دانش آموزان پایه اول ( اول 4 ) به تعداد 20 نفر و به مدت 55 دقیقه اجرا گردید .

لازم به ذکر است در تمامی جلسات فوق از تمامی امکانات آموزشگاه فرهنگیان شامل محیط آماده آزمایشگاه با وسایل و مواد مورد نیاز ، سیستم تخته هوشمند و دیتا پروژکتور استفاده گردیده و مسئولین آموزشگاه نهایت همکاری را با اعضای گروه درس پژوهی مبذول داشتند .

نشست با ناظرین : بعد از اجرای دوم نیز ، نشستی با ناظرین محترم داشتیم که قسمتی از نظرات ایشان را در ادامه       می آوریم .

نشست دوم

آقای اسماعیلی معاونت پژوهی پژوهشکده عباس زادگان :

ایشان از نحوه تدریس و روش کار دانش آموزان و معلم و همچنین تست آزمون مجازی را شیوه نوین در تدریس داشتند و تقدیر و تشکر گردید .

آقای اژدریان ( کارشتاس درس پژوهی استان خراسان رضوی – ناظر متخصص )

در اینجا کار خوبی که اتفاق افتاده استفاده از آزمون مجازی به نحواحسن و همکاری اعضای گروه خیلی منسجم و فعال در این تدریس دیده می شود .

خانم محمدی (مدیر مجتمع آموزشی و پرورشی امام رضا ( ع ) :

درس پژوهی یکی از اقدامات ارزش مند نظام آموزشی مال در راستای کیفیت بخش و تعمیق یادگیری فرزندانمان  می باشد .

که از این رهگذر می توان به فردای روشن و آینده پر افتخار امیدوارم بود . در رابطه با ترغیب و تشویق همکارانم به این علم از هیچ تلاش و کوششی فرو گذار نخواهم بود .

اگرخانم میر شمسی مدیر موافق باشند همکاران را حمایت و تشویق و ترغیب می نمایند وبا این نحوه تدریس که در میزان یادگیری فراگیران بسیار موثر است ، کار را دنبال می کنیم.

آقای حصیری معلم ابتدایی ناحیه 6

با تشکر از زحمات همکاران محترم موضوع خوبی را انتخاب کرده بودند چرا که کاربرد فراوان برای فراگیران با توجه به زندگی روزمره آنها دارد .

خانم ( اوسطی ) همکار فرهنگی و ولی دانش آموز

کلاسهای درس موضوعی شود بنابر نوع درس کلاس مجهز به وسایل و امکانات باشد و دانش آموز نوع درس را در کلاس می کند و درس علوم همیشه در روش تدریس بسیار مورد توجه ایشان قرار گرفت وپیشنهاد های فوق را بیان کردند .

فعالیت های آزمایشگاهی باشد، تشویق و جایزه زیاد باشد ولی آقای اژدریان مخالفت کردند زیرا  دانش آموزان شرطی شده و برای دریافت جایزه درس می خوانند و اگر قطع شود درس خواندن هم قطع می  شود جایزه ها باید درونی باشد تا بیرونی .

خانم حسینی ولی دانش آموز

ضمن تشکر از نحوه تدریس همچنین روش تدریس . آیا باید زمان تدریس 55 دقیقه باشد .

گروه هم اندیشان : خیر زمان تدریس در درس پژوهی محدودیت ندارد اما برای ارائه این درس ها این مدت زمانی کافی می باشد و بقیه زمان را برای نشست ناظرین به عنوان قسمتی از کار در نظر گرفت .

آقای اژدریان :

ایده های نو شما اینگونه در نشست نظارتی مورد توجه قرار گرفت :

1- بررسی تاثیرات جرم حجمی و چگالی بر تغییر ات و سطح انرژی های مورد نظر

2- بررسی انواع و یا صورتهای انرژی در آیات قرآنی

3- انرژی آب ( شیمیایی یا .....) چه درچرخه آب و چه ساکن و ایستا بر سایر موجودات بررسی شود .

4- انرژی های نوین ( امواج – گرمای زمین – جذر و مد – رانش و کشش و .... ) ( پروژه دانش آموزی )

5- مراحل تبدیل را می توان مشخص کرد :

A : انرژی الکتریکی به نورانی ( یک مرحله : در لامپ رشته ای )

B : انرژی الکتریکی به نورانی ( چند مرحله : فیزیکی – مغناطیسی – الکتریکی – نورانی )

مشاهدات :

به دلیل استفاده و بازدهی بیشتر از زمان بین اعضای گروه تقسیم کار صورت گرفته بود و تمام فعالیتهای ناظرین    و  دانش آموزان ثبت و با تهیه چک لیست های مربوطه تمام مطالب یادداشت گردید و نتایج حاصل از آن نوشته شد – با اجرای این طرح مشاهده گردید که ناظرین با اعضای گروه همگام شده و حضوری فعال و مفید داشتند آنها با حضور در کنار دانش آموزان و بررسی یادداشت های آنان و گوش دادن به بحث های گروهی آنها سعی داشتند میزان یادگیری دانش آموزان را بسنجند و به کلیه مطالب ارائه شده از طرف مدرس با دقت گوش داده و در جلسه بازبینی و اصلاحات آنها را بیان کردند . استفاده از روشهای نوین آموزشی ، فیلم آموزشی مجازی ، پاورپوینت طرح سوالات به صورت گروهی باعث تعامل گروهی دانش آموزان گردید . در اینجا لازم به ذکر است که ناظرین خود را در اجرای این طرح سهیم بوده و بی دریغ دانسته های خود را در اختیار گروه می گذاشتند این موضوع هیجان کار درسی پژوهشی را زیاد می کرد نشست نظارتی دوم : در این نشست اعضای گروه به بحث و تبادل نظر با یکدیگر در رابطه با اطلاعات و مشاهدات خود پرداختند و تصمیم گرفتند از یک ناظر به عنوان مفسر نهایی نظر خواهی می کنند .

مفسر نهایی : ما نظرات آقای اژدریان را که از کارشناسان درس پژوهی قطب شرق و ناظر متخصص هستند را درمورد اجرای طرح از طریق ایمیل جویا شدیم زیرا جمع بندی ایشان از نحوه کار و میزان یادگیری دانش آموزان می توانست در بیان نتایج حاصل مفید باشد . ضمن تقدیر و تشکر ایشان از طریق ایمیل به شرح ذیل پاسخ دادند :

1- مشارکت جمعی و نظم گروهی عالی بود .

2- از کلیه موارد ( قرائت قرآن – ارجاع به آیات مرتبط با درس – یاور های متنوع و متحرک – روش تلفیقی و نوین تدریس – انواع روش آزمایشی و ...... ) بخوبی استفاده شد .

3- به هدف ارتقاء در عنوان توجه شده بود .

4- نحوه ی تیم بندی و تشکیل تفاهم و ایجاد روحیه ی همکاری دانش آموزان خلاقانه و خوب بود .

5- توجه و احساس جمعی اعضای گروه هنگام تدریس برای کنترل در اجرای مجری خوب بود .

6- آمادگی گروه ، نشان دهنده ی تمرین و ارزشیابی متناسب اجراهای قبلی بود .

7 – یادگیری در بین دانش آموزان نسبت به تدریس گذشته ارتقاء پیدا کرده بود .

8 – فضای خود کارآمدی دانش آموزان ایجاد شده بود و بعضی تیم ها به تفکر خلاق پرداختند .

9 – موقعیت پژوهشی (کاوش – انگیزه بخشی – توصیف و ... ) در نظر گرفته شده بود .

10- آزمایشات تیمی دانش آموزان به صورت ایستگاهی و متفاوت از هم طراحی شده بود و بعد از اجرا ، هر تیمی عملکرد خود را بیان می کرد و به سایر دانش آموزان توضیح می داد .

11 – از اسلایدها به موقع استفاده می شد .

12 – آزمون های مرحله ای به خوبی بازخورد داده می شد و تشویق می گردید .

13 – نظرخواهی انتهایی از دانش آموزان مناسب بود (توجه به تفکر انتقادی )

14 – همفکری معلمان ناظر و بحث ها و مشاهدات علمی در بین آنان باعث ارتقاء در یادگیری و تجربه ی تدریس آنان شده بود .

بازتاب ها : پس از تدریس های آزمایشی و اصلی با دانش آموزان مصاحبه ای انجام دادیم که خلاصه مطالب بیان شده چنین می باشد . رسانه های جدید آمدزشی و فنون جدید در امر موفقیت دانش آموزان بسیار موثر می باشد . آنها بیان کردند که استفاده از امکانات و وسایل آزمایشگاهی در یادگیری خود موثر می دانستند . مشورت ، کارگروهی ، پخش تصاویر باعث تفهیم بهتر درس می شود و علاقه آنها به یادگیری بیشتر می گردد . آنها مفهوم انرژی و تبدیلات آن را به خوبی فراگرفته اند – در این روش باعث یادگیری عمیق و پویایی کلاس شده و به دانش آموزان اعتماد به نفس می دهد – ناظرین از این روش که کار گروهی همکاران است استقبال کردند .

مدیران و اولیاء دانش آموزان از ارائه این روش بسیار اظهار رضایت کردند و به اهمیت تجهیز مدارس به آزمایشگاه پی بردند و جذابیت طرح به اندازه ای بود که سایر همکاران تصمیم گرفتند در سال آینده این طرح اجرا کنند . نتایج حاصل از میزان یاد گیری دانش آموزان

مقدمه : در یک جلسه کوتاه تدریس مانند آنچه در فرایند درس پژوهی اتفاق می افتد برای بررسی میزان یادگیری دانش آموزان و میزان موفقیت گروه در رسیدن به اهداف درس پژوهی می توان از اجرا پیش آزمون و پس آزمون بهره گرفت . ناگفته پیداست برگه های پیش آزمون محتوی سوالاتی است که قبل از تدریس در اختیار فراگیران قرار می گیرد و فراگیران تنها باید با تکیه بر اطلاعات قبلی خود به آنها پاسخ گویند همچنین پس آزمون نیز همان سوالات می باشد که در پایانی ترین بخش تدریس مجددا در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد . تا با توجه به میزان افزایش یادگیری که حاصل جلسه تدریس است به سوالات در مهلت مقرر پاسخ دهند .

از آن جایی که اضطراب امتحان به هر شکلی که باشد عبارتست از تجربه ناخوشایند نگرانی و هیجان پذیری در    موقعیت هایی که فرد احساس می کند تحت ارزیابی قرار دارد ( دوسک ، 1980 ) بنابراین اگر شرایط مناسب تر انتخاب شده و گزینش سوالات بر اساس استاندارد های موجود باشد نتایج به دور از هیجان فراگیر بوده و از روایی و اعتبار بیشتری برخوردار است .

همچنان که در سال 1980 اسپیلبرگر یک بعدی بودن اضطراب را زیر سوال برد و آنها را ناشی از دو عامل نگرانی و هیجان پذیری دانست پس می توان با توجه به موارد زیر از این عوامل دوری کرد .

بررسی نتایج : 

برای بررسی اهداف پژوهشی و تجزیه وتحلیل نتایج حاصل به بررسی نمرات کسب شده توسط دانش آموزان در دو آزمون پیش آزمون و پس آزمون در دو جلسه تدریس اصلی می پردازیم البته این بررسی بیشتر به حیطه شناختی یادگیری مربوط می شود در حالیکه هدف های گروه هم اندیشان علم فراتر از شناختی بوده و در ابعاد روانی – حرکتی و حیطه عاطفی نیز منتظر ایجاد تغییرات چشمگیر در دانش آموزان بوده و به بررسی این تاثیرات نیز می پردازند .

الف – حیطه شناختی : ( حیطه مربوط به دانش ، درک ، پیاده سازی ، تحلیل ، ترکیب و ارزشیابی )

ارزیابی نتایج بررسی های به عمل آمده از پیش آزمون ها و پس آزمون های گرفته شده از دانش آموزان به قرار زیر است :

نمودار 1 بررسی نتایج پیش آزمون و پس آزمون در اجرای اول تدریس .

 

 

میانگین پیش آزمون :  2/  3          و             میانگین پس آزمون :  6/5

 

 

 

نمودار 2 بررسی نتایج پیش آزمون و پس آزمون در اجرای دوم تدریس

 

 

 

 

میانگین پیش آزمون اجرای دوم  4/4                   و                    میانگین پس آزمون اجرای دوم 8

از مقایسه دو نمودار این نتیجه حاصل می شود که  یادگیری در هر دو اجرا به میزان قابل توجهی افزایش یافته است .اما در اجرای دوم این میزان یادگیری بیشتر است که حاکی از آن است که اصلاحات انجام شده پس از اجرای اول بر یادگیری دانش آموزان تاثیر گذار بوده است یعنی اصلاحات مفید و تاثیر گذاری توسط اعضای تیم انجام گرفته است.

نتیجه گیری :

تفاوت  میانگین پیش آزمون و پس آزمون در اجرای اول به میزان 4/2 = 2/3 – 6/5 نشان دهنده افزایش میزان یادگیری است تفاوت  میانگین پیش آزمون و پس آزمون در اجرای دوم به میزان 6/3 = 4/4 – 8  نشان دهنده موفقیت اجرای دوم می باشد و همچنین بررسی این نتایج نشان دهنده آن است که با توجه به آن که تفاوت میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون در اجرای دوم بیشتر از تفاوت میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون در اجرای اول می باشد ( 4/2   6/3 ) نه تنها میزان یاد گیری افزایش یافته است بلکه این امر بر نکات مهم و ارزشمند زیر نیز دلالت دارند :

1- اعضای گروه در نقد و بررسی اجرای اول تدریس موفق عمل کرده و توانستند نواقص کار را به خوبی تشخیص داده و اقدام به رفع آنها نمایند و به یکی از اهداف مهم درس پژوهی که همانا حرفه ای کردن معلمان در کار خود است ( فرنانذزویوشیدا 2004 ) دست پیدا کنند .

2- اصلاحات انجام گرفته در تدریس اول کاملا صحیح بوده و منجر به بازخورد مناسبی شده است .

3- گروه درس پژوهی پس از بررسی ها ، نشست ها ، مذاکرات و بهبود الگوی تدریس توانسته اند به یکی دیگر از اهداف مهم پژوهش که همانا بهبود آموزش در سایه تلاش منظم و هماهنگ معلمان است ( یوشیدا 1991 ) دست بیابند .

ب-  به حیطه ی عاطفی : ( حیطه ی دریافت ، پاسخ ، ارزشگزاری ، سازمان دهی و شخصیت پردازی )

به ازعان ناظران و بنا بر گفته های خود دانش آموزان ، روش بکار رفته در تدریس و ارتقاء مفهوم انرژی که یکی از مباحث نسبتا مشکل فیزیک است سبب شده است که نگرش دانش آموزان به این مفهوم تغییر کرده وآنها با آزادی عمل بیشتر که همراه با انجام آزمایش های متنوع بود به کشف دانش جدید نائل شوند همکاری و یاری رسا ندن دانش آموزان به یکدیگر در خلال فرایند تدریس و انجام کارهای گروهی – عملی مثال زدنی بود . مشاهده ی پویایی ، تعامل ارتباط دانش آموزان با یکدیگر و با معلم مجری و حتی با سایر اعضای گروه سبب ایجاد رغبت در همکاران می گردد تا با انگیزه ی بیشتر و با ایمان به اثر بخشی روش های نوین تدریس کلاس را در قالب جدید ، جذاب و فعال تر برگزار نمایند .

ج – حیطه روانی – حرکتی : ( حیطه آمادگی ، پاسخ هدابت شده ، ساز و کار ، پاسخ پیچیده ، انطباق و سازمان دهی )

دانش آموزان پس از اجرای موفق تدریس توانستند با تکیه بر آموخته های جدید و به کمک آنچه در زمینه ی همکاری گروهی آموختند به کمک یکدیگر به طراحی آزمایش بپردازند و از طراحی آزمایش همچون قالبی استفاده کنند که یادگیری های نوین خود را در آن شکل داده و پایدارتر نمایند و به بخش مهمی از اهداف پژوهش که همانا ایجاد تعامل با یکدیگر و تقویت حس همکاری و اعتماد به نفس در آنهاست دست می یابند .

نتایج کلی اجرای طرح ( طبق فیلم و پیوست های موجود ) :

1- تثبیت آموخته ها با انجام آزمایشات صورت گرفت و نتایج حاصل از آزمونها به شکل نمودار این موضوع را نشان می دهد .

2- کار گروهی دانش آموزان بیشتر شده و اعتماد به نفس آنها بالاتر رفته و تمایل به مشارکت و همکاری در بین آنها بیشتر شده است .

3- نقد و بررسی تدریس توسط همکاران و ناظران باعث شد که از جنبه های مختلف کار ما مورد ارزیابی قرار گیرد .

4- درس پژوهی باعث ارتباط بین همکاران مدارس مختلف و متخصصین رشته در مناطق ایجاد کرد .

5- کلاس از حالت یکنواختی خارج شده بود و تنوع روش ها جذابیت کلاس برای دانش آموزان بالا برده بود .

6- درس پژوهی باعث ایجاد تحول در یادگیری دانش آموزان اطلاعات و معلومات معلمان و پذیرفتن تفکر انتقادی می گردد .

7- آشنایی مدیران از نحوه تدریس همکاران .

پیشنهادات

1- استفاده بهینه و موثر از فن آوری جدید ( تخته هوشمند )

2- ایجاد باور و توجه به هوشهای چندگانه در دیدگاه دبیران .

3- در نوشتن طرح درس از روشهای تلفیقی استفاده شود .

4- تجربه درس پژوهی نشان داد طرح درس هایی که در آن از تجارب همکاران مختلف خانم و آقا با دیدگاه های متفاوت استفاده شود در انتخاب روش مناسب موثر تر خواهد بود 5- بهره گیری از تجارب همکاران با سابقه و باز نشسته .

6- کارهای پژوهشی و درس پژوهی از ابتدای سال تحصیلی باشد .

7 -دبیران هم رشته دیگر هم ، گروه های درس پژوهی تشکیل داده و درباره موضوعاتی که فکر می کنند دانش آموزان مشکل دارند بحث و تبادل نظر کنند .

8- در کار های پژوهشی بعدی از خود دانش آموزان و اساتید نیز به عنوان ناظر استفاده کنیم .

9- مسئولین ضمن خدمت از یافته های تحقیقاتی که در دروس مختلف توسط گروه های درس پژوه انجام می شود می توانند در کلاسهای ضمن خدمت جهت مهارتهای  تدریس و روشهای تدریس استفاده کنند .

10- توجه و ارج نهادن به فعالیتهای خلاقانه و موثر دبیرانی که به روشهای فعال و جدید می پردازند .

11- معرفی دقیق تر درس پژوهی به همکاران و ایجاد راهکارهایی موثرتر به تشویق همکاران برای شرکت در این فرایند انتخاب زمان مناسب تر جهت انجام درس پژوهی مثلا از ابتدای سال تحصیلی .

12- گنجاندن برنامه درس پژوهی در اولویت های ابلاغ شده به نواحی و اعتبار بخشی بیشتر به آن .

13- در نظر گرفتن ساعاتی جهت فعالیت پژوهشی دانش آموزان و معلمین .

14- حضور بیشتر ناظرین در این جلسات .

15- تجدید نظر در بخش انرژی کتاب علوم دوم راهنمایی ، گنجاندن یا حداقل اشاره ای به انرژی های نو قالب مطالب درسی .

16- کتاب های بیشتری برای سهولت و ساده تر شدن درس پژوهی  در نظر گرفته شود .

 

 

 

منابع و ماخذ

- حریر فروش ، زهرا و صادقی ، مهرناز ، مجموعه کتابهای آموزش فعال علوم . انتشارات آموزش علوم ( 1385 )

- پیتر آیراسیان ، مایکل راسل ( 1389 ) . سنجش کلامی ( مفاهیم و کاریرد ها ) ( ترجمه هادی کرامتی ) نشر تهران .انتشارات بین المللی کاج

-      سیف ، علی اکبر ، روانشناسی پرورشی نوین ، تهران ، دوران ، 1387

-      اولسون ، متیو ، اچ و هر گنهان ، بی . آر ؛مقذمه ای بر نظریه های یادگیری ، ترجمه علی اکبر سیف ، تهران ، دوران

-      بیابانگرد ، اسماعیل . ( 1378 ) . روشهای پیشگیری از افت تحصیلی . تهران : انجمن اولیاء مربیان

-      شعاری نژاد ، علی اکبر . ( 1362 ) . روان شناسی یادگیری و کاربرد آن در آموزش . تهران : توس

-      میلر ، جی . پی . ( 1387 ) . نظریه های برنامه درسی ( ترجمه محمود مهر محمدی ) . تهران : سمت

-      جویس ، برویس ، کالهون ، ویل ، مارشا ( 1384 ) . الگو های جدید تدریس ترجمه محمد رضا بهرنگی ، تهران : انتشارات کمال تربیت

-      منابع مورد استفاده درباره ی انرژی های نو و فناوری نانو

http : //www.sibainfo.ir/newsdetail8/-471-fa.html

http : //www.tebyan.net/index.aspx?pid=165943.

http : //www.iran-eng.com/archive/index.php/t-196326.html

-       منابع مورد استفاده در الگوهای تدریس و بررسی نتایج تدریس   http : //www.sid.ir/fa/VEVSID/J_pdf/22613880602.pdf

http : //www. Pajoohe.com

http : //www.authorstream.com/Presentation/jafarreisy-389805-entertainment.ppt-powerpoint/

 

-      کتاب های علوم تجربی چهارم و پنجم ابتدایی و دوم و سوم راهنمایی

-      کتاب های فیزیک ، شیمی ، زیست شناسی ، کتاب علوم زمین ، دبیرستان مجله ی رشد ، تکنولوژی آموزشی ، شماره پی در پی 219 ، آذر 90 ، صفحه ی   28

 

 

 

 

 

 

 

 


 جدول گروه بندی درس پژوهی ناحیه6مشهد

رشته : علوم تجربی                                  مقطع و پایه تحصیلی :اول راهنمایی                      موضوع : ارتقاء مفهوم انرژی

پژوهشگران : تیم هم اندیشان علم

 

 

 

شماره پرسنلی

سمت در گروه

رشته تحصیلی

آموزشگاه

ناحیه محل خدمت

میزان تحصیلات

نام و نام خانوادگی

 

ردیف

سنوات

32766482

سرگروه

لیسانس مدیریت

 فوق دیپلم    علوم تجربی

راهنمایی فرهنگیان 1

ناحیه 6

لیسانس

شهلا چنارانی

1

23

31562010

منشی/محقق

علوم تجربی

آیت اله سعیدی

ناحیه 6

لیسانس

مصطفی شیخ بهاءالدین زاده

2

25

30849484

محقق

ریاضی

راهنمایی فلسطین

ناحیه 6

لیسانس

مجید غفوری

3

19

24881861

محقق

علوم تجربی

حضرت زهرا(ع)

ناحیه 6

فوق دیپلم

طاهره بافندگان

4

26

32064092

دبیر

علوم تجربی

سرافرازان

ناحیه 6

لیسانس

لیلا خوش نیت

5

21

30895055

مجری طرح

علوم تجربی

فرهنگیان

ناحیه 6

لیسانس

مهتاب دانشورفرد

6

22



تاريخ : دوشنبه هفدهم مهر 1391 | 10:22 | نویسنده : |
  • پی اس پی
  • خسوف